Bireylere;

• Yaşlılılıklarında veya aktif çalışma yaşamlarının sonunda bir ek gelir sağlamaya yönelik,
• Katkıların her bir katılımcı adına ayrı hesaplarda takip edildiği ve herkesin kendi birikimleri oranında gelir alacakları,
• Kamunun gözetim ve denetiminde ancak bütünüyle özel şirketler tarafından yapılan,
• Gönüllü katılıma dayalı,
• Kamu emeklilik sistemlerine (SSK,bağkur, Emeklilik Sandığı) tamamlayıcı,

bir emeklilik sistemidir.

Bireysel Emeklilik Kanunu, 07.04.2001 tarihli resmi Gazete'de yayımlanmış ve Kanun'un 27'nci maddesi hükmü gereğince, yayımı tarihinden altı ay sonra 07.10.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bireysel Emeklilik Kanunu; mevcut kamu sosyal güvenlik sisteminin bir tamamlayıcısı olarak,

• Bireylerin emekliliklerine yönelik tasarrufların yatırıma yönlendirlmesi,
• Emekliliklerinde katılımcılara ek bir gelir sağlayarak refah düzeylerinim artırılması, ve kalkınmaya katkıda bulunulması amacıyla kabul edilmiştir. ,

Bu kanun, Emeklilik Şirketlerinin kuruluş, çalışma,yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma,ayrılma ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının kuruluşuna,katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine, aracılık hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin kapsamına ve bireysel emeklilik ile ilgili diğer hususlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemektedir.

Emeklilik Şirketi: Bireysel Emeklilik Kanunu'na göre kurulan ve bireysel emeklilik sisteminde faaliyet göstermek üzere bu kanun ile ihdas edilen emeklilik branşında ruhsat almış şirkettir.
Katılımcı : Emeklilik sözleşmesine kendi ad ve hesabına taraf olan gerçek kişidir.
Bireysel Emeklilik Aracısı : Bir sözleşmeye dayanarak, daimi bir surette şirketlerin emeklilik sözleşmesine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir.
Bireysel Emeklilik Sözleşmesi , Emeklilik sözleşmesi çerçevesinde katılımcı ad ve hesabına ödenen katkılar ve bu katkılara ilişkin her türlü getirin katılımcı bazında izlendiği hesaptır.
Emeklilik Yatırım Fonu : Şirket tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen katkıların, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan mal varlığıdır. Süresiz olarak kurulan fonun tüzel kişiliği yoktur.
Portföy yöneticisi ; Sermaye Piyasası Kurulu'ndan portföy yöneticiliği yetki belgesi almış, emeklilik şirketlerinin emeklilik fonlarını yönelmek üzere anlaşma yaptığı, SPK'ca uygun görülen portföy yönetim şirketidir.
Saklayıcı ; Fon portföyündeki varlıkların saklandığı, SPK'ca uygun görülen saklama kuruluşudur.

Katılımcının, gönüllü katılım ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sistemine girmesine, sistemden ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesineve katılımcı veya lehdarı adına yapılacak ödemelere ilişkin esaslar ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, şirket ve aktılımcı nam ve hesabına sözleşme akdetmek isteyen kişinin taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir.

Emeklilik Sözleşmesi aşağıda belirtilen kısımları içerir;

Emeklilik Planı : Emeklilik sözleşmesinin uygulama biçimini belirleyen teknik esaslardır. Emeklilik planı, plan kapsamında katılımcıya sunulan fonların ünvanlarını, asgari katkı payı tutarını, giriş aidatını, yönetim ve fon işletim giderlerini ve bunlara ilişkin hesaplamaları kapsar.
Plan Tanıtım Formu : Katılımcıya yatırım kararı vermesine yardımcı olacak bir formdur. Ekinde plana ait fonları tanıtmaya yönelik fon tanıtım formu vardır.
Emeklilik Sözleşmesi Teklif Formu : Katılımcı için, plan tanıtım formu kapsamında planın genel esaslarını, şirket içinde katılımcıya ait bilgilerin oluşturulması yoluyla katılımcının plana dahil edilmesine ilişkin kabul usulünü belirleyen formdur.
Emeklilik Sözleşmesi Metni : Katılımcının dahil olacağı plan kapsamında hak ve yükümlülüklerini belirleyen, katılımcı ve şirketin taraf olarak yer aldığı metindir.
Emeklilik Sözleşmesi Metni Özeti : Grup emeklilik sözleşmesi metninde yer alan katılımcı ve şirketin hak ve yükümlülüklerini gösteren özet metindir.
Plan Tanıtım Kitapçığı : Şirkete ve şirket tarafından sunulan planlara ilişkin genel bilgileri , katılımcının dahil olduğu plana ilişkin ise detaylı bilgileri içeren kitapçıktır.
Bildirim Formları Kitapçığı : Katılımcı tarafından şirketlere bildirim amacıyla gönderilecek olan her türlü formun birer örneğinin bulunduğu kitapçıktır.
Emeklilik Sözleşmesi Kılavuzu : Emeklilik sisteminin genel işleyişini, bir plandan diğer bir plana, bir şirketten diğer bir şirkete nasıl aktarımın gerçekleşeceğini, emekli olma koşullarını, emeklilik seçeneklerini, genel bilgiler ile birlikte katılımcının sisteme dahil olması sonucu sahip olduğu hak ve yükümlülüklere ilişkin bilgileri içeren kılavuzdur.
Fon Tanıtım Kılavuzu : Emeklilik Şirketi tarafından sunulan fonlara ilişkin açıklayıcı bilgilerin yer aldığı kitapçıktır.Adı geçen kitapçıklar, ayrı ayrı veya bir kitapçığın bölümleri olarak hazırlanabilirler.Yukarıda belirtilen metinler ve bilgi verme niteliğindeki belgeler emeklilik sözleşmesinin ayrılmaz parçalarıdır.

Emeklilik sözleşmesinin tarafları; medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip ve emeklilik şirketi nezdinde açılacak bireysel emeklilik hesabına katkı yapan veya adına bireysel emeklilik hesabı açılan katılımcı ile emeklilik şirketidir.

Katkı payının bir bölümünü veya tamamını ödemek suretiyle katılımcı nam ve hesabına şirket ile emeklilik sözleşmesi akdeden kişiler (kişinin katıldığı şirket, kurum,dernek, sandık, vakıf vb) katılımcı ile birlikte taraf sıfatını taşır.

Katılımcı istediği lehdar veya lehdarları tayin eder ve sözleşmede belirtir. Katılımcı emekliliğe hak kazanmadan önce vefat ederse, birikimleri sözleşmede belirtilen lehdar/lehdarlara ödenir. Lehdar tayin edilmemiş ise kanuni mirasçılara ödenir.

Mümkün. Grup emeklilik Sözleşmesi, en az on kişiyi kapsayacak şekilde düzenlenebilir. On kişiden az olsa dahi bir işyerinde , tüzel kişiliğe haiz bir meslek kuruluşunda, dernekte ve sair kuruluş veya grupta çalışan yahut üye olanların tamamını kapsayacak şekilde düzenlenen emeklilik sözleşmeleri de grup emeklilik sözleşmesi kapsamında değerlendirilir.Grup emeklilik sözleşmesine dahil olan her bir katılımcıya ait hesaplar, bireysel emeklilik hesaplarında ayrı ayrı takip edilecektir.

Grup emeklilik sözleşmesine dahil olan her bir katılımcıya ait hesaplar, bireysel emeklilik hesaplarında ayrı ayrı takip edilir. Böylece, kişi çalıştığı işyerinden ayrılsa bile emeklilik hesabına bireysel olarak devam edebilecektir. Fakat kişinin ayrıldığı işyerinde işveren katkı payı ödeniyor ise kişi bundan mahrum kalacaktır.

Diğer yandan grup sigortaları işlem yükü açısından daha az maliyet ile yürütüleceğinden, emeklilik şirketleri tarafından düzenlenecek grup emeklilik planlarında bireysel planlara göre daha düşük masraf kesintisi sözkonusu olabilecektir.

Bireysel Emeklilik sistemine medeni hakları kullanma ehliyetine haiz herkes katılabilir. Bunun için, bireysel emeklilik sistemine ilgi duyan katılımcı,bireysel emeklilik aracıları kanalıyla emeklilik branşında lisans almış emeklilik şirketlerinden birine başvurur. Emeklilik şirketi sisteme girmek isteyen katılımcının emekliliğe yönelik beklentilerine, ihtiyacına , risk profiline, ortalama gelir düzeyine, kamu sosyal güvenlik sistemine dahil olup olmamasına, ve önceliklerine göre, uygun bir teklif hazırlar. Teklifi değerlendirip sisteme girme kararı veren katılımcı,emeklilik sözleşmesi teklif formunu usulüne uygun olarak doldurup imzalar. Katılımcı tarafından veya katılımcının nam ve hesabına katkı payının veya giriş aidatınınn bir kısmının veya tamamının ödenmesi üzerine, emeklilik şirketi başvuruyu en geç 10 iş günü içinde yazılı olarak reddetmezse sözleşme kurulmuş sayılır.

Emeklilik sözleşmesi, katkı payının şirket hesaplarına intikal ettiği tarih itibari ile yürürlüğe girer. İlk emeklilik sözleşmesinde belirtilen yürürlük tarihi katılımcının bireysel emeklilik sistemine giriş tarihi sayılır.

Emeklilik şirketi, emeklilik sözleşmesi kurulduktan sonra, katkı payının şirket hesaplarına intikal etmesini takip eden en geç 15 iş günü içinde hazırlayıp imzaladığı emeklilik sözleşmesi metnini katılımcıya verir.

Katılımcı, emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde, şirket nezdinde açılacak bireysel emeklilik hesabına katkı payı öder. Emeklilik şirketi, katılımcının dahil olduğu emeklilik planının yönetim ve fon işletim giderlerini kapsayacak asgari katkı payı tutarını belirler. Asgari katkı payının altında ödeme yapılmasına ilişkin esaslar emeklilik sözleşmesinde açıkça belirtilir.

Katılımcının yapmış olduğu katkı payı, şirkete intikalinden itibaren iki iş günü içinde kişinin yapmış olduğu fon dağılım doğrultusunda yatırıma yönlendirilir.

Kişi ödediği katkı payını emeklilik planlarında belirtilen fonlar arasında paylaştırabilir.

Ödenen katkı payı dağılım oranlarına veya tutarlarında ilişkin değişiklik yılda en fazla dört kez yapılabilir.

Emeklilik şirketi, bireysel emeklilik faaliyetlerinden oluşan giderlerinin karşılanması için sözleşmede hüküm olması halinde, katkı paylarından gider kesintisi yapabilir. Gider kesintileri, giriş aidatı, yönetim gideri kesintisi, kredi kartı tahsil komisyonu ve özel hizmet kesintilerinden oluşur.
Giriş aidatı; katılımcının bireysel emeklilik sistemine ilk kez katılması sırasında veya yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması halinde katılımcı veya katılımcı adına hareket eden kişilerden emeklilik sözleşmesi teklif formunun imzalandığı tarihte geçerli olan asgari ücretin aylık tutarını aşmamak kaydıyla alınan giderdir. Giriş aidatı , emeklilik sözleşmesi kuruluşu aşamasında azami bir yıl süre içinde taksitler halinde de alınabilir. Emeklilik sözleşmesinde yer alması kaydı ile, katılımcının bireysel emeklilik sisteminden ayrıldığı veya başka bir şirkete aktarım talebinde bulunduğu tarihe kadar ertelenebilir.
Yönetim Gideri; Katılımcının bireysel emeklilik hesabına yapılan katkı payları ücretinden azami %8 oranını aşmamak kaydıyla alınan giderdir.
Fon İşletim Gideri ; Fon net varlık değeri üzerinden hesaplanan günlük azami 10/100.000(yüzbinde on) oranında alınan portföy yönetim gideridir. Portföy işletim gideri kesintisi katkı paylarından değil, fon fiyatlarına yansıtılarak alınacak, ayrıca katkılardan tahsil edilmeyecektir.

Katılımcı sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde bulunmak şartı ile 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır.

Sistemde 10 yıl bulunma şartı, katılımcının birikimlerini almaksızın ilk emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren bireysel emeklilik sisteminde on tam yıl kalması kaydı ile 10 yıl süreyle asgari katkı payı ödemesi veya emeklilik planları dahilinde 10 yıllık asgari katkı payı ödemesine karşılık gelecek toplu katkı payı tutarını ödemesi halinde yerine gelmiş olur.

Katılma payı ödeme asgari süresi ve emeklilik yaş sınırı konusunda, katılımcılarının cinsiyetleri arasında bir ayrım sözkonusu değildir.

Katılımcının aynı şirkette veya başka bir şirkette birden fazla emeklilik sözleşmesi olması halinde, katılımcının tüm emeklik sözleşmelerinden bireysel emekliliğe hak kazanması için en az bir emeklilik sözleşmesinden emekliliğe hak kazanmış olması yeterlidir.

Emeklilik şirketi, emeklilik sözleşmesi gereği, katılımcıya emekliliğe hak kazanacağı tarihi en geç bir ay öncesinden bildirir. Emekliliğe hak kazanann katılımcı da isterse bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin bir kısmının veya tamamının defaten ödenmesini talep edebilir; veya yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi ile kendisine maaş bağlanmasını talep edebilir. Katılımcının talebi, katılımcının emeklilik sözleşmesi gereği hak sahibi olduğu tarihten itibaren yedi iş günü içinde yerine getirilir.

Yıllık Gelir Sigortası; toplu veya belirli süreler içinde yapılan katkılara göre, hemen veya belli bir süre sonra başlayan, sigortalıya veya bildirdiği lehdarına, ömür boyu veya belirli süreler için yapılan ödemelerdir. Yıllık gelir sigortası kapsamında yapılacak gelir ödemelerinin, aylık, üç aylık, altı aylık veya yıllık periyodlarla yapılması mümkün olacaktır.

Emeklilik sözleşmesi süresi içinde katılımcı herhangi bir anda veya sürekli işgörmezlik durumunun ortaya çıkması haline bireysel emeklilik sisteminden birikimlerini alarak çıkabilir. Katılımcının ayrılma talebinde bulunması halinde, bireysel emeklilik hesabındaki birikimler sözleşme hükümlerine göre ödenir.

Katılımcının sürekli işgörmezlik hali nedeniyle sistemden ayrılma talebinde bulunabilmesi için, bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kuruluşu mevzuatına göre sürekli işgörmezlik gelirine hak kazanmış olması gerekir. Katılımcı herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi değil ise, sürekli işgörmezlik halinin resmi sağlık müesseseleri tarafından verilecek bir rapor ile tespiti gerekir. Sürekli işgöremezlik nedeniyle sistemden ayrılmaya hak kazanılması Sosyal Sigortalar Kurumu'nun isteğe bağlı sigortalar için uyguladığı esaslara tabidir. Bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinn ödenemsine ilişkin hususlar yapılan emeklilik sözleşmesinde ayrıntılı olarak açıklanır.

Katılımcının vefat etmesi halinde ise varsa lehadarı veya kanuni mirasçıları katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikiminin ödenemsini talep edebilir.