Emeklilik Fonlarında Vergi Muafiyeti : 5281 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi kanununa eklenen Geçici 67. madde uyarınca 2006 yılından itibaren Emeklilik Fonları yatırım fonlarından farklı olarak fon içindeki kıymetlerin değer artışı ya da elden çıkarma kazançları üzerinden veri ödememektedirler.
Katılımcılar İçin Yatırılan Katkı Paylarının Vergi Muafiyeti: Katılımcıların ödediği katkı payları, ücretli çalışanlar için ücretin %10'u, serbest meslek mensupları için beyan edilen gelirin %10'u ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak üzere gelir vergisi matrahından indirilebilir. İşverenler tarafından ödenen katkı payları yine yukarıdaki limitler çerçevesinde doğrudan gider yazılmak sureti ile kurumlar vergisi matrahından indirilebilir.
Emeklilik Yatırım Fonları'nın, Kurumlar Vergisine Tabiyeti: Emeklilik Yatırım Fonları, Kurumlar Vergisi'ne tabi değildir.
Elde Edilen Gelir ve Birikimin Vergilendirilmesi: Vergi ile ilgili oluşabilecek, sözleşmenin başlangıcından emeklilik hakkı elde edilmesine kadar geçecek sürede 3 durum ortaya çıkmaktadır.
Ücretle ilişkilendirilmeksizin gider yazılacak katkı payı ile ücretliler tarafından ödenen ve ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapılacak katkı payı toplamı, aylık olarak ücretlinin brüt ücretinin %10'nunu ve yıllık olarak ta asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
İşveren tarafından ödenen tutarın sınırlamayı aşması durumunda, katkı payı ücretle ilişkilendirilecek ve ücret olarak gider yazılabilecektir.
Söz konusu gelirlerin beyan edilmeyeceği hatırlanırsa, istisna, bu ödemeler üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatına yönelik olarak uygulanacaktır.
Emeklilik yatırım fonlarının kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
İstisna kazanç üzerinden gelir vergisi stopajı olmayacaktır
Katılımcılar İçin Yatırılan Katkı Paylarının Vergi Muafiyeti: Katılımcıların ödediği katkı payları, ücretli çalışanlar için ücretin %10'u, serbest meslek mensupları için beyan edilen gelirin %10'u ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak üzere gelir vergisi matrahından indirilebilir. İşverenler tarafından ödenen katkı payları yine yukarıdaki limitler çerçevesinde doğrudan gider yazılmak sureti ile kurumlar vergisi matrahından indirilebilir.
Emeklilik Yatırım Fonları'nın, Kurumlar Vergisine Tabiyeti: Emeklilik Yatırım Fonları, Kurumlar Vergisi'ne tabi değildir.
Elde Edilen Gelir ve Birikimin Vergilendirilmesi: Vergi ile ilgili oluşabilecek, sözleşmenin başlangıcından emeklilik hakkı elde edilmesine kadar geçecek sürede 3 durum ortaya çıkmaktadır.
- 10 yıl ve 56 yaşı tamamlayıp emeklilik hakkı kazanma veya ölüm, maluliyet, tasfiye gibi zorunlu hallerde ayrılma, birikimin tamamı üzerinden %25 istisna, kalan kısım %5 gelir vergisi stopajına tabi,
- 10 yıl süre ile katkı payı ödemiş ancak 56 yaş dolmadan sistemden ayrılma, birikimin tamamı üzerinden %10 gelir vergisi stopajına tabi,
- Ölüm, maluliyet, tasfiye gibi zorunlu nedenler dışında 10 yıl sistemde kalmadan ayrılma. birikimin tamamı %15 gelir vergisi stopajına tabi olmaktadır.
Bireysel Emeklilik Sisteminde Vergilendirme
Bireysel Emeklilik sistemi ile ilgili vergi düzenlemeleri 4397 sayılı Kanun ile yapılmıştır. Uygulama ile ilgili olarak ta 2002 /5000 s. Bakanlar Kurulu Kararı yayımlanmıştır. 4397 s. Kanun ile yapılan düzenlemeler şu şekilde özetlenebilir:Katkı Paylarının durumu
İşveren açısından
İşverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ücret ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan gider yazılabilecektir.Ücretle ilişkilendirilmeksizin gider yazılacak katkı payı ile ücretliler tarafından ödenen ve ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapılacak katkı payı toplamı, aylık olarak ücretlinin brüt ücretinin %10'nunu ve yıllık olarak ta asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
İşveren tarafından ödenen tutarın sınırlamayı aşması durumunda, katkı payı ücretle ilişkilendirilecek ve ücret olarak gider yazılabilecektir.
Katılımcı Açısından
A - Katkıların Ücret Matrahının Tespitinde İndirim Konusu Yapılması (Ücret Gelirleri)
İndirim konusu yapılacak prim, aidat ve katkıların toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 10'unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta poliçeleri için ödenen primlerde, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 5'ini) ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
Hem bireysel emeklilik hem özel şahıs sigortalarına prim ödenmesi halinde indirim konusu yapılabilecek toplam tutar yukarıdaki sınırlamalara tabidir.
Prim ödemesi ücretlinin şahsına, eşine veya küçük çocuklarına ait olabilir.
Gerek işverenler gerekse ücretliler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen ve vergi matrahının tespitinde dikkate alınan katkı paylarının toplamı yukarıda bahsedilen oran ve haddi aşamaz.
B - Katkıların Yıllık Beyanname ile Beyan Edilecek Matrahın Tespitinde İndirimi (Ücret dışı gelirler)
İndirim konusu yapılabilecek tutar,
Beyan edilen gelirin % 10'unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için, beyan edilen gelirin % 5'ini) ve asgarî ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları
Yıllık beyannamede indirilebilecek miktar, asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz.
Hem bireysel emeklilik hem özel şahıs sigortalarına prim ödenmesi halinde indirim konusu yapılabilecek toplam tutar yukarıdaki sınırlamalara tabidir.
Emeklilik hakkı kazanan bir katılımcıya emeklilik şirketi tarafından yapılacak ödemenin gelir vergisi beyannamesi ile beyanı
4697 sayılı kanunla, bireysel emeklilik şirketleri tarafından sistemin katılımcılarına yapılacak ödemeler her ne kadar, GVK'nun 75 inci maddesine eklenerek menkul sermaye iradı sayılmış ise de, aynı kanunun, beyanname verilmeyen hallerin sayıldığı 86 ncı maddesinde yapılan bir değişiklik ile de, bu iratların tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmemesi hükme bağlanmıştır. Bu nedenle, bireysel emeklilik sisteminden,- On yıl süreyle katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler,
- On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte, emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemeler,
- Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler,
Emeklilik hakkı kazanan bir katılımcıya emeklilik şirketi tarafından yapılacak ödeme üzerinde vergi kesintisi
4697 sayılı kanunla, Gelir Vergisi Kanunu'nun vergi tevkifatını konu alan 94 üncü maddesine eklenen bir hükümle bir önceki bölümde sayılan ödemeler üzerinden, gelir vergisi kesintisi yapılması kararlaştırılmıştır. Bu kesintinin oranı, 2002 /5000 s. BKK ile belirlenmiştir. Buna göre;- On yıl süreyle katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler, % 15
- On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte, emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemeler, % 10
- Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler, % 5 oranında tevkifata tabidir.
Emeklilik hakkı kazanan bir katılımcıya emeklilik şirketi tarafından yapılacak ödemelerin vergilendirilmesinde istisna uygulaması
Bireysel emeklilik sistemine vergi avantajları sağlanmasına yönelik olarak 4697 sayılı Kanunla düzenlemeler yapılırken, Gelir Vergisi Kanunu'na Mükerrer 21 inci madde eklenmiş ve bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin % 25'i gelir vergisinden istisna edilmiştir.Söz konusu gelirlerin beyan edilmeyeceği hatırlanırsa, istisna, bu ödemeler üzerinden yapılacak gelir vergisi tevkifatına yönelik olarak uygulanacaktır.
Emeklilik Yatırım Fonunun Vergilendirilmesi
Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilecektir.Emeklilik yatırım fonlarının kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
İstisna kazanç üzerinden gelir vergisi stopajı olmayacaktır
